هدف خامنه‌اى از مذاكرات اتمى

خامنه‌اى از مذاكرات اتمى چه می‌خواهد؟ جواب بسيار ساده است. جنبش سبز و، بيش از آن، تحريم‌هاى بين‌المللى جمهورى اسلامى را به بحرانى شديد و خطرناك گرفتار کرده بود. خامنه‌اى از چندين ماه پيش از انتخابات متوجه وضع وخيم نظام شده بود. طرح كنگره آمريكا براى قطع كامل صادرات نفت ايران می‌توانست آخرين راه‌هاى حيات اقتصادى جمهوری اسلامى را ببندد. خامنه‌اى می‌دانست كه در مسئله اتمى به آخر خط رسيده است و، اگر عقب‌نشينى نكند، كليت نظام جمهورى اسلامى به خطر می‌افتد. شايد وى در ابتدا فردى مانند ولايتى را گزينه خوبى براى حل مسئله اتمى می‌دانست؛ اما با نزديك شدن به روز انتخابات دريافت كه انتخاب روحانى، با توجه به حمايت بخشى از مردم از او، زدن دو هدف با يک تير است: هم می‌توان حل مسئله اتمی را به او سپرد و هم جنبش سبز را خاتمه داد و از شدت بحران عدم مشروعيت نظام کاست.
چه تغييرى قرار است در سياست خارجى جمهوری اسلامى ايجاد شود؟ خود خامنه‌اى پاسخ آن را داده است: «نرمش قهرمانانه». منظور از نرمش قهرمانانه چيست؟ حل ــ دست‌كم نسبى ــ معضل اتمى برای دور شدن خطر حمله نظامی آمريكا به ايران، رفع خطر قطع کامل صادرات نفت، و كاهش تحريم‌هاى شديد اقتصادى عليه ايران. همين و بس. البته كه رفع خطر حمله نظامى آمريكا و كاهش تحريم‌ها اتفاق خوبى براى مردم ايران است، اما قرار نيست هيچ تغيير ديگرى رخ دهد. مذاكره با نمايندگان دولت آمريكا به هيچ‌ وجه به معناى برقرارى رابطه سياسى با آن كشور نيست. جمهورى اسلامى به دشمنى با آمريكا نياز دارد و برقرارى رابطه سياسى با آمريكا ماهيت جمهورى اسلامى را دگرگون می‌كند. پس قرار نيست چنين اتفاقى بيفتد.
جمهوری اسلامى پيش از اين نيز دو بار در چنين وضعى گرفتار شده بود: ماجراى گروگان‌گيرى، جنگ ايران و عراق. در اولى، آزاد كردن گروگانها و، در دومى، پايان دادن به جنگ بدل به تابو شده بود و، در تبليغات حکومتى، طرفداران آزادى گروگان‌هاى آمريكايى و پايان دادن به جنگ «سازشكار» و حتى «خائن» خوانده می‌شدند. اما در نهايت جام زهر نوشيده شد و نرمشى قهرمانانه صورت گرفت.
كسی فكر نمی‌كرد كه نمايندگان دولت رجايى در برابر نمايندگان دولت آمريكا ــ با وساطت الجزاير ــ قرار گيرند و برای آزادى گروگان‌ها مذاکره کنند. تنها ٤٤٠ روز پيش از اين مذاكرات، مهدی بازرگان، نخست وزير وقت، به علت مذاكره با نماينده دولت آمريكا هدف شديدترين حملات قرار گرفته و «سازشكار» و «خائن» خوانده شده بود. اما اين بار بهزاد نبوى به نمايندگى از دولت رجايى بى هيچ نگرانى با دولت آمريكا مذاکره کرد. اين مذاكرات منجر به امضاى قرارداد الجزاير ميان ايران و آمريكا و آزادى گروگان‌ها شد. با اين قرارداد، ميليارد‌ها دلار از دارايي‌هاى ايران دودستى تقديم آمريكا شد؛ اما دولت وقت آن را «پيروزى» خواند. گروگان‌گيرى ديپلمات‌هاى آمريكايى، که بزرگ‌ترين لطمات را به ايران وارد كرده است، با آزادی آنها پايان يافت؛ چون نگهدارى آنان ديگر سودى براى جمهورى اسلامى نداشت: با شروع جنگ، ايران مجبور شد گروگان‌ها را آزاد کند. البته كه پايان يافتن بحران گروگان‌گيرى اتفاق خوبى برای مردم ايران بود؛ اما قرار نبود كه هيچ تغيير ديگرى رخ دهد. در آن زمان، برخى تصور می‌كردند كه، پس از آزادى گروگان‌ها، جمهوری اسلامى به سوى اصلاح گام برخواهد داشت؛ اما، بر خلاف اين توهم، تغييرى در سياست‌هاى كلان و ماهيت جمهورى اسلامى رخ نداد و حتى آزادى گروگان‌ها ابزارى شد براى تثبيت هر چه بيشتر ديكتاتورى و جلوگيرى از سقوط آن. اتفاقاً پس از آزادى گروگان‌ها، جمهوری اسلامى به سرعت به سوى اختناق هر چه بيشتر گام برداشت و، چند ماه بعد از آن، رئيس جمهور «ليبرال» و «سازشكار» را، كه از آزادي‌های فردى و اجتماعى و سياسى ايرانيان دفاع می‌كرد، به كنار زد و اعدام‌هاى گسترده را آغاز كرد.
جنگ شروع شده بود و اين بار طرفداران پايان دادن به جنگ ملقب به «سازشكار» و «خائن» شده بودند؛ جنگ را بايستى تا رفع فتنه در عالم ادامه داد و فقط خائنان بودند كه تصور صلح با صدام حسين را در ذهن می‌پروراندند. جنگ مقدس ادامه يافت و صدها هزار كشته و مجروح بر جاى گذاشت، اقتصاد كشور متلاشى شد، و حکومت در خطر افتاد. پس جام زهر نوشيده شد: با اعلام قبول قطعنامه ٥٩٨ شوراى امنيت، نمايندگان ايران و عراق، با وساطت مسئولان سازمان ملل متحد، پای ميز مذاكره نشستند و جنگ بدون جبران خسارات ايران‌ به پايان رسيد. جمهوری اسلامى اين پايان را «پيروزى بزرگ» خواند. البته كه پايان يافتن جنگ هشت‌ساله با عراق اتفاقى فرخنده برای مردم ايران بود، اما قرار نبود كه هيچ تغيير ديگرى رخ دهد. اين بار عده بيشترى از مردم تصور كردند كه با پايان جنگ رژيم به سوى اصلاح گام برخواهد داشت؛ اما، باز هم بر خلاف توهم آنان، تغييرى در سياست‌هاى كلان و ماهيت جمهورى اسلامى رخ نداد؛ چراکه اصلاً هدف از پايان دادن به جنگ جلوگيری از سقوط جمهورى اسلامى و لاجرم تثبيت هر چه بيشتر ديكتاتوری بود. با پايان جنگ، اختناق هم شدت يافت: حكومت بيش از چهارهزار زندانى را اعدام کرد و قائم‌مقام رهبرى، آيت‌الله منتظرى، كه منتقد برخى از سياست‌هاى نظام و خواستار بازتر شدن فضاى سياسى كشور بود، بركنار شد.
جمهوری اسلامى بيش از ده سال است كه بر طبل انرژى هسته‌اى مي‌كوبد؛ روزنامه‌ها از انتقاد درباره اين سياست ايران‌بر‌باد‌ده منع شده‌اند؛ مخالفان چنين سياستی «سازشكار» و «خائن» خوانده شده‌اند؛ و اين سياست ضدملى صدها ميليارد دلار خسارت به ايران وارد كرده است. اما فقط تحريم‌هاى سنگين اقتصادى، كه ممکن بود به تحريم كامل نفت ايران بينجامد و نيز خطر حمله نظامی به کشور، باعث شد كه اين بار نيز «نرمشى قهرمانانه» صورت بگيرد. در حالى كه تا چندى پيش مذاكره با آمريكا «خيانت» يا «بی‌غيرتى» خوانده می‌شد، اکنون نمايندگان ايران و آمريكا با وساطت اشتون پاى ميز مذاكره نشسته‌اند تا مسئله اتمى را حل كنند. جمهورى اسلامى پايان مسئله اتمى را هم «پيروزى بزرگ» خواهد خواند. البته كه پايان يافتن معضل اتمى اتفاق خوبى براى مردم ايران خواهد بود، اما قرار نيست هيچ تغيير ديگرى رخ دهد. اکنون نيز بسيارى از مردم ايران خوشحال‌اند و شايد تصور می‌كنند كه پايان مسئله اتمى آغاز اصلاحات داخلى است؛ اما، بر خلاف توهم اين دسته از ايرانيان، باز هم تغييرى در سياست‌هاى كلان و ماهيت جمهورى اسلامى رخ نخواهد داد. هدف حکومت از اين مذاكرات تنها ممانعت از سقوط جمهوري اسلامي است و، در نتيجه، ممکن است به تثبيت هر چه بيشتر ديكتاتورى بينجامد. اين مسئله را جمهورى اسلامي به صورتى واضح بيان مي‌کند؛ اما عده‌اى علاقه‌اى به فهم آن ندارند. هنوز مذاكرات به نتيجه نرسيده، موج اعدام به راه افتاده است.
پايان يافتن بحران‌هاى گروگان‌گيرى و جنگ با عراق و معضل اتمى همگي به‌خودی‌خود اتفاقات خوبى بوده و هستند، چه هر يک از اين ماجراجويی‌هاى غيرمسئولانه و ضدملى جمهورى اسلامى توش و توان از ملت ايران گرفته است؛ اما بايد هوشيار بود که پايان هيچ يک به معناى تغيير ماهيت و رويه‌هاى جمهوری اسلامي يا گام نهادن حکومت در راه تغيير و اصلاح نبوده و نيست. «نرمش قهرمانانه» در داخل حاصل نمی‌شود، مگر با فشار داخلى.
 



دسته‌ها:سیاسی

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: