چرا صفحه «بچه پولدارهاى تهران» بازتاب ناخوشايندى دارد

vn60npalweoptyf4kmmg-2

نوشته اختصاصى سعيد بشيرتاش، تحليلگر سياسى، براى صفحه Poor Kids of Tehran

نظام اقتصادى ايران يكى از غيرآزادترين و غيررقابتى ترين اقتصادهاى جهان است. گزارش ساليانه بنياد مطالعاتی هريتيج درباره آزادی‌های اقتصادی نشان می‌دهد که ايران در ميان ۱۷۸ کشور رتبه ۱۷۳ را به خود اختصاص داده است. (١)

پس از انقلاب ٥٧، بخش خصوصىِ نوپا ولى پوياى ايران زير كمپرسى نظامِ برآمده از انقلاب نابود و اقتصاد ايران به يك اقتصاد دولتى تبديل شد. از زمان روى كار آمدن رفسنجانى تلاشهايى براى خصوصى سازى آغاز شد. طبق آمارهاى سازمان خصوصى سازى در سالهاى ۷۰ تا ۷۵ بيش از ۳۳۲ ميليارد تومان سهام شركت هاى دولتى به بخش خصوصى واگذار شد. نزديك به يك سوم اين واگذارى ها بدون انجام مناقصه صورت گرفت. در سالهاى ٧٦ تا ٨٤ بيش از ٢ هزار و ٥٠٠ ميليارد تومان سهام شركت هاى دولتى واگذار شد. اين رقم در دولت احمدى نژاد به ١٢٣ هزار ميليارد تومان رسيد. يعنى نزديك به ٩٨ درصد خصوصى سازيها در دوران احمدى نژاد صورت گرفته است. (٢)

اما در واقع، زير نام «خصوصى سازى» بيش از ٨٥ درصد از داراييها و شركتهاى دولتى به مالكيت نهادهاى زير نظر ولى فقيه، به ويژه سپاه پاسداران درآمده است. نهادهايى كه از دادن ماليات معاف هستند و، بر اساس نظر شوراى نگهبان، هيچ نهادى حق نظارت بر آنها را ندارد. مشخص است كه چنين «خصوصى سازى» هايى جز گسترش فساد و پايين آوردن بازدهى شركتها نتيجه اى در بر ندارد؛ چرا كه دست كم تا زمانى كه اين شركتها دولتى بودند امكان بازرسى و نظارت بر آنها وجود داشت. حيف و ميل در اين شركتها ابعادى بسيار گسترده دارد. اين شركتها پروژه هاى بزرگى را بدون هيچگونه نظارتى به دوستان و آشنايان خود واگذارى ميكنند.

در نظام اسلامى، دريافت «پورسانت» هاى عجيب و غريب در اين قراردادها امرى است رايج و طبيعى. رانت و رابطه دو عنصر اصلى براى به دست آوردن سرمايه هاى هنگفت در ايران هستند. بخش مهمى از آن ١٥ درصد از شركت هايى كه در فرايند «خصوصى سازى» به نهادهاى حكومتى تعلق نگرفته اند نيز، از طريق رانت و رابطه و رشوه به نزديكان و آشنايانِ مديران عاليرتبه دولتى واگذارى شده اند. شگفت نيست كه ايران رتبه ١٤٤ را از نظر فساد اقتصادى در جهان دارد. (٣)

فساد مالى حاكم بر اقتصاد جمهورى اسلامى، علاوه بر آنكه اجازه رشد به بخش خصوصى غيروابسته به نهادهاى حكومتى نميدهد، باعث افزايش شديد فاصله طبقاتى در كشور نيز شده است. می‌گویند ایراد اقتصادهای سوسیالیستی تولید فقر و ایراد اقتصادهای سرمایه‌داری شکاف طبقاتی و بی‌عدالتی اجتماعی است. جمهوری اسلامی عیب هر دو نظام را دارد، بدون آنکه حُسن هیچ یک را داشته باشد.

بر اساس آمار دولتی، ۴۰ میلیون ایرانی در زیر خط فقر مطلق و نسبی زندگی می‌کنند (٤) بر اساس آمار رسمى حدود دو ميليون كودك كار در ايران وجود دارد. (٥) به يك سوم اين كودكان در سنين ١٠ تا ١٤ سالگى تجاوز ميشود. در حدود ٥ درصد از اين كودكان در اثر تجاوز به بيمارى ايدز مبتلا شده اند. ١٥ درصد از كودكان كار فاقد خانواده و كاشانه هستند. (٦)

وضعيت بقيه كودكان ايرانزمين نيز مناسب نيست. برای نشان دادن عمق فقر در کشور کافی است که به سرانهُ مصرف شیر در آن توجه شود. کودکان و نوجوانان ایران تا پیش از حاکمیت جمهوری اسلامی روزانه در حدود ٢٤٠ سی‌سی شیر به عنوان تغذیهُ رایگان دریافت می‌کردند و جزو بیشترین مصرف‌کنندگان شیر در جهان بودند؛ اما امروزه مردم ایران در حدود یک‌‌چهارم مردم کشورهای پیشرفته شیر می‌خورند. به علت گرانی و فقر روزافزون، مصرف شیر در ایران در حد کشورهای افریقایی و حتی از کشور پاکستان کمتر است.(٧)

در نظام اقتصادى غيررقابتى و غيرآزادِ جمهورى اسلامى بخش مهمى از نوكيسگان سرمايه هاى هنگفت خود را از طريق فساد مالى -رانت و رابطه- به دست آورده اند و، از طريق ثروت ناشى از اين فسادهاى مالى، همه چيز از جمله قاضيان دادگاهها و ماموران انتظامى، را ميخرند، به فساد ادارى دامن ميزنند و متكبرانه به نيازمندانِ جامعه فخر ميفروشند. از سوى ديگر بخش بسيار بزرگى از جامعه حتى براى كرايه مسكن و يا هزينه هاى درمان خود و كودكانشان در تنگنا هستند. جوانان ايرانى هيچ راهى براى نجات از دايرهُ فقر ندارند؛ نه با تحصيلات ميتوانند به جايگاه مناسب مالى برسند و نه نيروى كار خود را ميتوانند به بهاى حداقل دستمزدى، كه به آنها اجازه يك زندگى ابتدايى بدهد، بفروشند. در كشورى كه بر بزرگترين ذخاير گاز و نفت نشسته است مردمانش محكوم به فقر و حسرت هستند.

در چنين جامعه اى، صفحه هاى فيسبوكى مانند «بچه پولدارهاى تهران» طبيعتا بازتاب ناخوشايندى دارد.
‪#‎richkidsoftehran‬

(١) http://www.radiofarda.com/archi…/news/20140114/143/143.html…
(٢) http://yalasarat.com/vdcb8wb0.rhbafpiuur.html
(٣) http://www.transparency.org/country#IRN
(٤) http://www.icana.ir/Fa/News/69690
(٥) http://www.dw.de/%D9%87%D9%81%D8%AA-%D9%85%DB%8C…/a-17453277
(٦) http://enghelabe-eslami.com/…/10950-2014-09-26-21-27-53.html
(٧) http://chartsbin.com/view/1491
Saeed Bashirtash



دسته‌ها:اجتماعی, جستارهای دیگر

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: